Palet Sarımında Doğru Streçleme Standartları
27
Ekim
Palet Sarımında Doğru Streçleme Standartları
Lojistik ve tedarik zincirinde ürünlerin fabrikadan son tüketiciye veya depoya hasarsız ulaşması, doğru ambalajlama standartlarına bağlıdır. Bu zincirin en kritik halkası ise palet sarımıdır. Yetersiz veya hatalı streçlenen paletler; sevkiyat sırasında devrilme, ezilme, nem alma ve ciddi maliyet kayıplarına yol açar. Avrupa standartlarında (EUMOS 40509) güvenli bir yük emniyeti sağlamak için belirli teknik kurallara uyulması zorunludur.
Palet sarımında yük stabilitesini artıran, fireyi azaltan ve nakliye güvenliğini garanti altına alan temel standartlar:
1. Palet ile Yükün Kilitlenmesi (Taban Kilidi Kuralı)
Bir paletin devrilmesindeki en yaygın sebep, yükün palet zeminine sabitlenmemiş olmasıdır. Film yalnızca kutuların etrafına sarılırsa, ilk ani frende yük paletin üzerinden kayarak düşer.
- Alt Sarım Standardı: Streç film mutlaka ahşap/plastik palet takozunun en az 5-10 cm altına kadar inmeli ve palet ile yük birlikte kavranmalıdır.
- Tur Sayısı: Palet tabanında en az 3 ila 4 tam tur sıkı kilit sarımı yapılmalıdır. Ağır yüklerde bu sayı artırılabilir.
2. Gerdirme (Tension) ve Ön Gerdirme (Pre-Stretch) Dengesi
Streç filmin gücü, esnedikten sonra eski haline dönme eğiliminden (hafıza etkisinden) gelir. Yeterince gerdirilmeyen film yükü tutamaz; aşırı gerdirilen film ise mukavemetini kaybederek yırtılır.
- El Tipi Sarımda: Operatör filmi uygularken vücut ağırlığını kullanarak %30 ila %50 oranında gerdirme sağlamalıdır.
- Makine Tipi Sarımda: Ön gerdirmeli (Power Pre-Stretch) makineler kullanarak film %200 ila %300 oranında esnetilmelidir. Bu işlem hem tutuculuğu artırır hem de rulo başına metraj verimliliği sağlayarak maliyeti %50'ye varan oranda düşürür.
3. Yük Tipine Göre Mikron ve Sarım Standartları
| Yük Kategorisi | Yük Özellikleri / Ağırlık | Önerilen Film Kalınlığı | Örtüşme (Overlap) Oranı |
|---|---|---|---|
| Tip A (Kolay Yük) | Düzgün dizilmiş, palet dışına taşmayan, köşeleri sert olmayan kutular (< 500 kg) | 15 - 17 Mikron | %30 Örtüşme |
| Tip B (Orta Yük) | Hafif girintili-çıkıntılı kenarlar, karma koli dizilimleri (500 - 900 kg) | 20 - 23 Mikron | %40 - %50 Örtüşme |
| Tip C (Zorlu / Ağır Yük) | Keskin kenarlı metal, tuğla, çuval, asimetrik ve ağır sanayi ürünleri (> 900 kg) | 25 - 30+ Mikron (Cast/Blowing) | %50+ Örtüşme ve Çapraz Sarım |
4. Üst Örtü (Top Sheet) ve Tepe Sarımı Standartları
Yükün üst kısmı, açık kasa taşımacılığında veya uzun süreli depolamada toza, güneşe ve neme en açık bölgedir.
- Tepe Güçlendirmesi: Sarım tepeye ulaştığında yükün dağılmasını önlemek için en az 2 tam tur üst sarım yapılmalıdır.
- Top Sheet (Palet Üstü Örtü): Su ve toz geçirmezlik hedefleniyorsa tepeye polietilen üst örtü serilmeli, ardından son kat streç sarımı örtünün kenarlarını kapatacak şekilde uygulanmalıdır.
5. Operasyonel Kontrol: Palet Sarım Kalitesi Nasıl Test Edilir?
- İtme / Sallama Testi: Palet sarıldıktan sonra tepe noktasından elle kuvvet uygulanarak esneme ve geri dönme kabiliyeti kontrol edilmelidir. Yük gövdesi paletten bağımsız hareket etmemelidir.
- Gerginlik (Tension) Kontrolü: Film yüzeyi trampet zarı gibi gergin olmalı, orta kısımlarda gevşeme veya potluk bulunmamalıdır.
- Sonlandırma Güvenliği: Sarım bitiminde film ucu mutlaka düzgünce koparılıp yüzeye yapıştırılmalıdır; rüzgarda veya sevkiyatta açılan gevşek uçlar tüm sarımın çözülmesine yol açar.